Politycy w spółkach Skarbu Państwa
Odpolitycznienie spółek Skarbu Państwa było jedną z obietnic koalicji, która 13 grudnia 2023 roku objęła władzę. W programie Koalicji Obywatelskiej zapowiedziano: „W spółkach z udziałem Skarbu Państwa zwolnimy wszystkich członków rad nadzorczych i zarządów. Przeprowadzimy nowy nabór w transparentnych konkursach, w których decydować będą kompetencje a nie znajomości rodzinne i partyjne”. W umowie koalicyjnej z 10 listopada 2023 roku dodano, że w największych polskich firmach „muszą pracować najlepsi specjaliści i managerowie, a nie osoby wybierane z klucza partyjnego lub rodzinnego”.
Pierwsze zmiany nastąpiły w dniu zaprzysiężenia rządu. 13 grudnia 2023 roku minister aktywów państwowych Borys Budka odwołał z rady nadzorczej Orlenu Janinę Goss, którą SuperBiz nazwał „przyjaciółką Kaczyńskiego”. Goss zasiadała w radzie od początku 2023 roku. Jak podał Parkiet, jeszcze 12 stycznia 2024 roku nikogo na jej miejsce nie powołano. 29 grudnia 2023 roku Budka odwołał z rady nadzorczej PGE Zbigniewa Gryglasa i ogłosił: „Wkrótce kolejne dobre zmiany w spółkach Skarbu Państwa”. 1 lutego 2024 roku Orlen poinformował, że prezes Daniel Obajtek „oddał się do dyspozycji” rady nadzorczej, a ta odwołała go z upływem 5 lutego.
Zmiany obejmowały także ludzi nowej władzy. Demagog policzył, że do 17 grudnia 2024 roku siedemnaścioro dawnych kandydatów do Sejmu i Senatu, którzy nie dostali się do parlamentu, dostało po zaprzysiężeniu rządu pozytywną opinię Rady do spraw Spółek Skarbu Państwa. Było wśród nich siedmioro polityków PSL, pięcioro z Platformy Obywatelskiej, troje z Nowej Lewicy, jeden z Polski 2050 i jeden bezpartyjny z listy Trzeciej Drogi.
- Magdalena Roguska, skarbniczka warszawskiej PO i szefowa gabinetu politycznego ministra spraw wewnętrznych Marcina Kierwińskiego, dostała opinię 19 grudnia 2023 roku i weszła do rady nadzorczej Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych; w marcu 2024 roku Kierwiński poinformował, że zrezygnowała miesiąc wcześniej, a w czerwcu 2024 roku została posłanką.
- Henryk Łucjan z PO został członkiem rady nadzorczej Zakładów Azotowych „Puławy”.
- Andrzej Pilot z PO, dyrektor zabrzańskiego MOSiR, trafił do rady nadzorczej JSW Logistics.
- Bartłomiej Gębala z PO, starosta chrzanowski, zasiadł w radzie nadzorczej Nowego Centrum Administracyjnego.
- Karol Bielski z PSL został członkiem rady nadzorczej PKP Telkol.
- Leszek Świętowski z PSL został prezesem Stadniny Koni Janów Podlaski, nadzorowanej przez KOWR.
- Łukasz Guliński z PSL zasiadł w radzie nadzorczej PGZ Stoczni Wojennej.
Demagog zastrzegł, że jego lista nie opisuje wszystkich polityków w spółkach Skarbu Państwa, bo nie sprawdzano osób, które opinię mogły dostać przed 13 grudnia 2023 roku, ani członków partii, którzy w wyborach nie kandydowali. Nie przesądził też, czy wymienione osoby zdobyły stanowiska jako „nagrodę pocieszenia”, czy ze względu na kompetencje.
Obietnicę odpolitycznienia spółek Demagog ocenił w grudniu 2025 roku jako niezrealizowaną. Wbrew obietnicy zwolnienia wszystkich członków rad nadzorczych w spółkach nadzorowanych przez Ministerstwo Aktywów Państwowych nadal zasiadały 132 osoby powołane jeszcze przed objęciem władzy przez koalicję, a według Demagoga niektórych konkursów „nie można uznać za przeprowadzone w sposób transparentny”. Szymon Hołownia, przewodniczący Polski 2050, oświadczył 9 lutego 2024 roku, że członkostwa w jego partii nie można łączyć z zasiadaniem w radzie nadzorczej spółki; zasiadający w radzie Enei Michał Gniatkowski wybrał zawieszenie aktywności w partii zamiast odejścia z rady.