ZOBACZ
Archiwum afer i wpadek rządów PO · 2007–2015
Grzechy-Platformy.org ·
Grzechy Platformy O.

Centralny Port Komunikacyjny

Czas lektury~4 min

W „100 konkretach” Koalicja Obywatelska obiecała zrewidować projekt Centralnego Portu Komunikacyjnego, a także zatrzymać związane z nim wywłaszczenia. Pierwsze zmiany nastąpiły w styczniu 2024 roku. Według Demagoga 17 stycznia pełnomocnik rządu do spraw CPK Maciej Lasek odwołał dotychczasową radę nadzorczą spółki, a w nowej znaleźli się między innymi Andrzej Ilkow i Adam Sanocki. Poprzedni pełnomocnik Marcin Horała zauważył, że Ilkow udzielał się jako ekspert ruchu „Nie dla CPK”, a Sanocki jest fundatorem fundacji, której prezesem był Lasek. Demagog znalazł w internecie ślad jednej rozmowy, w której Ilkow brał udział razem z krytykami projektu. 19 stycznia 2024 roku nowa rada nadzorcza odwołała dwóch członków zarządu, w tym prezesa. W kwietniu 2024 roku prezesem został Filip Czernicki, wcześniej pracujący między innymi przy rozbudowie Lotniska Chopina.

Lasek, który był wtedy także sekretarzem stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, przedstawił 8 lutego 2024 roku w Sejmie, w informacji bieżącej, rachunek poprzedników. Powiedział, że „do tej pory w CPK nie została wbita ani jedna łopata”, co spotkało się z okrzykiem z sali „Nieprawda!”, i zapowiedział audyt wszystkich obszarów działalności spółki. Wyliczył harmonogramy: koncepcja przyjęta uchwałą Rady Ministrów w listopadzie 2017 roku zmierzała do zakończenia inwestycji do października 2027 roku, program wieloletni z października 2023 roku przewidywał otwarcie lotniska w 2028 roku, a pracownicy spółki oceniali, że szansa na utrzymanie tego terminu wynosi poniżej 1 proc. Do Horały, wówczas posła, powiedział, że według wstępnych szacunków pomylił się o „6–7 lat”.

Lasek przytoczył też wydatki spółki na promocję. W 2023 roku miała wydać ponad 1,8 mln zł na kampanię outdoorową, kolejne 1,8 mln zł na kampanię w Telewizji Polskiej i jednej z prywatnych stacji, 1,2 mln zł na publikacje w prasie zagranicznej i ponad 1,5 mln zł na płatne materiały w mediach ogólnopolskich, w tym 55 tys. zł na jeden kwartalnik „Apostoł”. W październiku 2023 roku spółka zamówiła jeszcze strategię komunikacji na lata 2024–2028 za 145 tys. zł. Lasek mówił także, że w 2023 roku spółce planowano przekazać prawie 7 mld zł w skarbowych papierach wartościowych, a otrzymała 3,7 mld zł, ponieważ pozostałe 3,3 mld zł nigdy nie zostało przekazane, a przyjęty 24 października 2023 roku program wieloletni na lata 2024–2030 opiewał na 155 mld zł i zakładał na 2024 rok papiery wartościowe za 9,5 mld zł.

Zapowiadane audyty zewnętrzne nie doszły do skutku. Jak podał Demagog, w lutym 2024 roku unieważniono audyt harmonogramów części lotniskowej i kolejowej, w marcu spółka nie rozstrzygnęła przetargu na audyt finansowy i obiecała przeprowadzić go własnymi siłami, w marcu nie udał się też przetarg na audyt zatrudnienia i wynagrodzeń, a w czerwcu unieważniono przetarg na audyt innych projektów, między innymi Airport City, Cargo City i zagospodarowania terenu po Lotnisku Chopina. Audyt wewnętrzny przeprowadzono; spółka przekazała jego raporty Biuru Pełnomocnika 3 kwietnia 2024 roku. Pod koniec czerwca Ministerstwo Infrastruktury napisało o „szeregu nieprawidłowościach, szczególnie pod względem finansowym” i opóźnieniach.

W czerwcu 2024 roku premier Donald Tusk przedstawił „trójskok w nowoczesność”: rozbudowę szybkiej kolei, rozwój regionalnych lotnisk i rozwój LOT-u, a z budowy CPK nie zrezygnował. Pociągi na pierwszej trasie, linii „Y”, miały rozpędzać się według premiera do 320 km/h. Demagog ocenił, że do wywłaszczeń związanych z CPK nie doszło, bo w pierwszym etapie ich nie przewidywano, a wszystkie grunty nabyto w Programie Dobrowolnych Nabyć, i uznał konkret numer 81 za zrealizowany częściowo.

Rada Ministrów przyjęła 31 grudnia 2024 roku uchwałę nr 166, ogłoszoną w Monitorze Polskim 9 stycznia 2025 roku. Zmieniła ona uchwałę z 24 października 2023 roku o „Programie inwestycyjnym Centralny Port Komunikacyjny. Etap II. 2024–2030” w ten sposób, że okres realizacji wydłużono do lat 2024–2032. Łączny limit zaangażowania środków Skarbu Państwa ustalono na 62,9 mld zł, a plan finansowy programu opiewał na 131,7 mld zł, w tym 42,7 mld zł na inwestycje lotniskowe, 76,8 mld zł na inwestycje kolejowe, 2,5 mld zł na drogi, 2,5 mld zł na projekty komplementarne lotniska, 1,7 mld zł na tabor dla kolei dużych prędkości i 4,3 mld zł rezerwy inwestycyjnej. Dokument zakładał przekazanie spółce w 2024 i 2025 roku skarbowych papierów wartościowych o łącznej wartości 5,4 mld zł. Terminal pasażerski miał umożliwić w pierwszym etapie przepustowość co najmniej 34 mln pasażerów rocznie, a nowe linie kolejowe, w tym linia „Y” Warszawa – CPK – Łódź – Wrocław i Poznań, miały być projektowane na prędkość do 350 km/h.

Program przyjęty w październiku 2023 roku zakładał otwarcie lotniska w 2028 roku, a uchwała z 31 grudnia 2024 roku wyznaczyła koniec programu na rok 2032.

CZYTAJ